TÊN CÁC CHẤT HÓA HỌC

Để nhớ cách đọc tên những hợp hóa chất hữu cơ và vô cơ là cách để các em thuận tiện ghi nhớ các bài học tập về hóa, mặc dù còn không hề ít em chưa biết cách call tên của hợp hóa học hóa học.

Bạn đang xem: Tên các chất hóa học


Bài viết dưới đây tổng hợp cách viết cùng đọc các hợp chất hoá học hữu cơ với vô cơ theo hầu như quy tắc được quy định, các em rất có thể tham khảo nội dung bài viết này để tìm hiểu cách call tên các oxit axit, oxit bazơ, muối,... Một biện pháp thành thành thạo nhé.

*

A. Bí quyết đọc tên những hợp hóa học hoá học tập vô cơ

I. Bí quyết viết công thức những hợp chất vô cơ

- Phần dương (nguyên tố có độ âm điện nhỏ dại hơn) của những hợp chất viết trước phần âm (nguyên tố gồm độ âm điện phệ hơn), số nguyên tử viết làm việc dưới cam kết hiệu.

 Ví dụ: K2S , KOH, Na2S, NaOH, NaCl, Na3PO4, H3PO4, H2SO4,…

II. Cách đọc tên các hợp hóa học vô cơ

- Phần làm sao viết trước đọc trước, phần nào viết sau phát âm sau. Các hợp hóa học vô cơ có mấy nhiều loại sau:

1. Oxit - biện pháp đọc tên các hợp chất oxit

+ Nếu nguyên tố trong số hợp hóa học chỉ có một hoá trị (một số oxi hoá) thì không cần, chỉ đọc tên: Nguyên tố + Oxit.

 Ví dụ: Na2O: Natri oxit; Al2O3: Nhôm oxit; MgO: Magie oxit

+ trường hợp nguyên tố có không ít hoá trị (nhiều oxi hóa) thì ta đọc kèm theo hóa trị của bọn chúng (viết bằng chữ số La mã để trong lốt ngoặc)

 Ví dụ: Cu2O: Đồng (I) oxit; CuO: Đồng (II) oxit;

 FeO: Sắt (II) oxit; Fe2O3: fe (III) oxit; 

+ Hoặc phát âm số nguyên tử của mỗi nguyên tố bằng những tiền tố như: mono (một), di (hai), tri (ba), tetra (bốn), penta (năm)…. Thường khi gồm một nguyên tử thì không đề nghị đọc chi phí tố mono

 Ví dụ: N2O: Đinitơ oxit hoặc nitơ (I) oxit;

 NO: Nitơ oxit hoặc Nitơ (II) oxit

 N2O3: Đinitơ trioxit hay nitơ (III) oxit

 NO2: nitơ dioxit tốt nitơ (IV) oxit

 N2O5: Đinitơ penta oxit xuất xắc nitơ (V) oxit

+ đông đảo oxit mà lại trong phân tử có link dây oxi (-O-O-) thì hotline là peoxit.

 Ví dụ: H2O2: hyđro peoxit (H-O-O-H); Na2O2: natri peoxit (Na-O-O-Na)

+ hình như còn một số trong những rất không nhiều oxit có tên gọi đặc trưng xuất phạt từ lịch sử hay rước tên một địa phương làm sao đó nhưng không được hotline là thuật ngữ hóa học chính thức, mặc dù hay dùng.

 Ví dụ: khí Các-bo-níc (CO2),...

2. Hyđroxit - giải pháp đọc tên những hợp chất tất cả gốc hyđroxit

+ Hyđroxit là đúng theo chất có công thức tầm thường là M(OH)n.

- tên hợp chất hyđroxit = tên của phần dương (nếu phần dương là một trong những kim loại có rất nhiều hóa trị (nhiều số oxi hóa) thì tham khảo thêm số hóa trị (hay số oxi hóa) viết bằng văn bản số La mã đặt trong dấu ngoặc ngay lập tức sau thương hiệu nguyên tốt + hyđroxit (tên của nhóm OH).

 Ví dụ: NaOH: Natri hyđroxit; Ba(OH)2: Bari Hyđroxit

 Al(OH)3: Nhôm hyđroxit; Zn(OH)2: Kẽm hyđroxit

 NH4OH: Ammi hyđroxit; Fe(OH)2: fe (II) hyđroxit

 Cu(OH)2: Đồng (II) hyđroxit; Fe(OH)3: sắt (III) hyđroxit

3. Axit - bí quyết đọc tên những axit vô cơ

a) Loại axit vào phân tử có Hyđro là yếu tắc dương (cation), còn phần âm là anion axit không có oxi. Một số loại axit này được hotline là hyđroaxit, có cách làm chung là HnXm.

 Cách đọc: tên của hyđroaxit = Axit + thương hiệu của yếu tố X + đuôi hyđric.

 Ví dụ: HCl: Axit clohyđric; HF: Axit fluohyđric

 HBr: Axit bromhyđric; HI: Axit iothyđric;

 H2S: Axit sunfuhyđric; HN3: Axit nitơhyđric

 HCN: Axit xianhyđric

b) Loại axit trong phần anion axit có chứa oxi được call là Oxiaxit,có phương pháp chung là: HnXmOp. Loại axit này biện pháp đọc có phức tạp hơn, X tất cả thể có khá nhiều số oxi hóa không giống nhau.

Khi m = 1 (HnXOp)

+ Nếu X là thành phần từ team III mang lại nhóm VI (cả đội A với B), bao gồm số oxi hóa cao nhất đúng ngay số thứ tự của group thì:

- khi X tất cả số hóa trị cao nhất thì:

 Tên axit = axit + tên nhân tố X + đuôi ic

 Ví dụ: H2CO­3: axit cacbonic (C+4); H2SiO3: axit silicic (Si+4)

 HNO3: axit nitric (N+5); H2SO4: axit sunfuaric (S+5)

 H3PO4: axit photphoric (P+5)

- Khi X có số lão hóa thấp hơn số oxi hóa cao nhất 2 đơn vị thì:

 Tên axit = Axit + Tên yếu tố X + đuôi ơ

 Ví dụ: HNO2: axit nitrơ (N+3); H2SO3: axit sunfuarơ (S+4);

 H3PO3: axit photphorơ (P+3)

+ Nếu X là yếu tắc thuộc đội VII (cả team A và B) thì:

- khi X tất cả số lão hóa là +6 (hoặc là +5 khi nó không có số thoái hóa là +6) thì:

 Tên axit = axit + tên thành phần X + đuôi ic

 Ví dụ: H2MnO4: axit manganic (Mn+6); HClO3: axit cloric (Cl+5)

- khi X tất cả số lão hóa thấp rộng số ôxi hóa trên 2 đơn vị thì:

 Tên axit = axit + tên thành phần X + đuôi ơ

 Ví dụ: H2MnO3: axit manganơ (Mn+4); HClO2: axit clorơ (Cl+3)

- lúc X có số hóa trị cao nhất, đúng ngay số thứ tự với nhóm (VII) thì thêm tiền tố Pe trước tên thành phần X + đuôi ic:

 Tên axit = axit + pe tên yếu tố X + đuôi ic

 Ví dụ: HMnO4: axit pemanganic (Mn+7); HClO4: axit pecloric (Cl+7); HIO4: axit peiodic (I+7).

+ khi m = 2, 3, 4… (HnXmOp)

- Khi đọc ta thêm chi phí tố di, tri, tetra… vào trước yếu tắc X còn thêm đuôi ic ví như X tất cả số thoái hóa cao và ơ khi X tất cả số thoái hóa thấp.

 Ví dụ: H4P2O7: axit diphotphoric (P+5); H2S2O7: axit disunfuric (S+6)

 H2S3O10: axit trisunfuric (S+6); H2B4O7: axit tetraboric (B+3)

 H2S2P5: axit disunfurơ (S+4); H2P4O7: axit tetraphotphorơ (P+3)

c) một số trường vừa lòng riêng

- giả dụ trong phân tử axit bao gồm dây oxi (-O-O-) thì đọc thêm tiền tố peoxo trước tên yếu tố X.

 Ví dụ: H2CO4: axit peoxo cacbonic (C+4); H3PO5: axit peoxo photphoric (P+5)

 H4P2O8: axit peoxo diphotphoric (P+5); H2SO5: axit peoxo sunfuric (S+6);

 H2S2O8: axit peoxo sunfuric (S+4); HNO4: axit peoxo nitric (N+5)

- nếu trong phân tử oxi axit tất cả một, nhị hay cha nguyên tử S thay thế các nguyên tử O thì thêm chi phí tố tio, ditio, tritio vào trước nhân tố X.

Ví dụ: H2S2O3: axit tio sunfuric; H3PO2S2: axit ditio photphoric

 H3As2S3: axit tritio asenơ (H3As2S3: axit asenơ)

- ví như X vào phân tử oxi axit có số oxi hóa thấp hơn số thoái hóa của X vào axit gồm hậu tố là ơ thì ta thêm tiền tố hipo trước X.

 Ví dụ: HCl+3O2: axit clorơ thì HCl+1O: axit hipo clorơ

 H3P+3O3: axit photphorơ thì H3P+1O2: axit hipo photphorơ

 HN+3O2: axit nitrơ thì HN+10: axit hipo nitrơ.

+ Nếu trong không ít phân tử oxit axit cơ mà trong nguyên tố X gồm số oxi hóa như là nhau nhưng gồm số nhóm OH khác biệt thì:

- Nếu trong phân tử có rất nhiều nhóm OH không giống nhau thì khi đọc thêm tiền tố octo-

- Nếu trong phân tử bao gồm ít team OH thì khi bài viết liên quan tiền tố meta-

- Nếu trong phân tử số OH vừa phải khi bài viết liên quan tiền tố piro-

 Ví dụ: H3PO4: axit octophotphoric (P+5); H4P2O7: axit pirophotphoric (P+5)

4. Muối - giải pháp đọc tên những Muối

- muối hạt là phù hợp chất, trong phân tử có hai phần: cation và anion.

Xem thêm: Sách Giáo Khoa Hình Học 11 Cơ Bản, Sách Giáo Khoa Hình Học 11

 Tên muối bột = tên cation + thương hiệu anion gốc axit.

4.1. Cation muối hoàn toàn có thể là

a) Cation kim loại: Đọc thương hiệu nguyên tử nguyên tử kim loại. Ví như kim loại có tương đối nhiều hóa trị khác nhau thì thêm số La mã chỉ hóa trị của kim loại đặt trong dấu ngoặc (nếu kim loại chỉ tất cả một hóa trị thì không cần).

Ví dụ: Na+ natri; Al3+ nhôm; Fe2+ sắt (II); Cu+ đồng (I);

 Ca2+ canxi; Zn2+ kẽm; Fe3+ sắt (III); Cu2+ đồng (II);

 Hg2+ thủy ngân (II); Sn2+ thiếc (II); Sn4+ thiếc (IV)

b) Cation muối bao gồm nhiều nguyên tử

 Ví dụ: BiO+: bitmutyl; VO+: vanadyl (III); VO3+: vanadyl (V);

 SO22+: sunfuryl (VI); PS3+: tiophotphoryl (V); UO22+: uranyl;

 VO2+: vanadyl (IV); SO2+: tionyl sunfuryl (IV);

 PO3+: photphoryl (V); NH4+: amoni

4.2. Anion muối thường xuyên là gốc axit

a) giả dụ anion là nơi bắt đầu của hyđroaxit thì tên anion gốc axit được đọc: tên yếu tắc X (nếu cội còn hyđro thì phát âm hyđro rồi tên thành phần X) + đuôi ua (thay đuôi hyđric vào axit bởi đuôi ua, so với những từ sau khi bỏ đuôi hidric cơ mà còn là 1 trong những nguyên tố âm O thì thêm r trước ua mang lại dễ đọc).

 Ví dụ: F-: Florua; I-: Iotua; CN-: Xianua; Cl-: Clorua; S2-: Sunfua

 SCN: Sunfuaxxianua; Br-: Bromua; HS-: Hyđrosunfua;

b) giả dụ anion là nơi bắt đầu của oxi axit thì:

- nếu trong axit gồm đuôi là ic thì gốc axit đổi ic thành at

- nếu như trong axit gồm đuôi ơ thì thay đổi thành it

 Ví dụ: CO3-: cacbonat; NO3-: nitrat; PO43-: photphat; H2PO4-: dihyđrophotphat

 SO3-: sunfit; H3PO3: chỉ cần diaxit; H2PO4-: hyđrophotphit; ClO2-: clorit

 NO4-: penitrat; S2O82-: pedisunfat; ClO4-: peclorat; HCO3-: hyđrocacbonat

 SO42-: sunfat; HPO43-: hyđrophotphat; S2O32-: tiosunfat

 HSO3-: hyđrosunfit; HPO32-: gọi là photphit; NO2-: nitrit;

 CO42-: peoxocacbonat; SO52-: pesunfat; ClO-: hipoclorit

4.3. Các đọc tên Muối

- Đọc tên phần canion trước tiếp đến đọc thương hiệu phần anion

 Ví dụ: NaCl: natri clorua; Ba(NO3)2: Bari nitrat; Al2(SO4)3: nhôm sunfat

 CuCl: đồng (I) clorua; CuCl2: đồng (II) clorua; BaS2O3: Bari tiosunfat

 FeSO4: fe (II) sunfat; Fe2(SO4)3: sắt (III) sunfat

 (NH4)2S2O8: amoni peoxodisunfat; Ca(H2PO4)2: can xi dihyđrophotphat

 CaHPO4: canxi hyđrophotphat; Ca3(PO4)2: canxi photphat

 CaC2O4: canxi oxalat; SOCl2: tionyl clorua; SO2Cl2: sunfuryl clorua

 POCl3: photphoryl clorua; PSCl3: tiophotphoryl clorua

 Cu2(OH)2CO3: đồng (II) dihyđroxo cacbonat; BiOHCl2: bitmutyl hyđro clorua

4.4. Đọc tên muối hạt kép

- hỗn hợp của rất nhiều muối bao gồm cùng một anion với tương đối nhiều cation không giống nhau. Bởi vì vậy, phát âm tên các muối kép ta gọi tên các cation (nối cùng với nhau bởi gạch ngang) với tên của anion cội axit chung.

 Ví dụ: K2SO4.Al2(SO4)3: có thể viết KAl(SO4)2: kali nhôm sunfat

 K2CO3.Na3CO3: rất có thể viết KNaCO3: kali natri cacbonat

 KNaC4H4O6: kali natri tactrat

5. Cách đọc tên những hợp hóa học phức (phức chất)

+ cấu trúc của hợp chất phức cũng tất cả 2 ion links với nhau. Ion phức viết trong vệt móc cùng ion trái lốt viết bên cạnh dấu móc:

- Ion phức hoàn toàn có thể âm hay dương được viết theo biệt lập tự sau: nguyên tử trung tâm rồi mang lại phối tử (phối tử hoàn toàn có thể là ion âm tuyệt phân tử trung tính hoặc cả hai, viết trong vệt ngoặc, rồi đế số chỉ số phối tử).

- Ion trái vệt với ion phức là cation thì viết trước ion phức, ví như là anion thì viết sau. thương hiệu của phức chất = thương hiệu của cation nối tên của anion

+ tên của ion phức được hiểu theo đơn nhất tự: số phối tử + thương hiệu phối tử (nếu phối tử tất cả hai các loại cả anion với cả phân tử trung hòa, lúc ấy đọc số phối tử + tên phôi tử là anion rồi gọi số phôi tử + thương hiệu phối tử và phối tử trung hòa) tiếp đến mới đọc tên của yếu tố trung tâm tất cả kèm theo số oxi hoá của nó.

a) Cách hiểu tên số phối tử:

- Dùng các tiền tố di, tri, tetra, phita, hexa, hepta, octa… để chỉ những số 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8… nếu như phối tử có tên viết dài và trong phối tử đã gồm sẵn các chữ di, tri, tetra… rồi thì viết phối tử đó trong ngoặc đối kháng rồi dùng những tiền tố để trước lốt ngoặc solo để chỉ số lượng phối tử, những tiền tố từ bây giờ dùng bis, tris, tetrakis, pentakis, hexakis…. Nhằm chỉ các số 2, 3, 4, 5, 6….

b) giải pháp đọc tên phối tử:

- nếu như phối tử là phân tử th-nc thì gọi tên phân tử đó

 Ví dụ: C6H5N: piridin; CH3NH2: metylamin; NH2-(NH2)2-NH2: etylen diamin..

Lưu ý: một số phân tử mang tên riêng và hay được sử dụng đó là:

 H2O - aqua; NH3 - ammin; teo - cacbonyl; NO - nitrozyl

- trường hợp phối tử là anion thì phát âm tên của anion đó + đuôi o.

 Ví dụ: F-: fluoro; Cl-: cloro; Br-: bromo; I-: ioto; H+: hyđroxo

 SO42-: sunfato; CO32-: cacbonato; NO2-: nitrito; NO3-: nitrato

 CN-: xiano; SCN-: tioxiano; O2-: oxo; O22-: peoxo;

 S2-: sunfo hay tio S2O32-: tiosunfato; C2O42-: oxalato; SO32-: sunfito

c) cách đọc thương hiệu nguyên tử trung tâm.

+ bao gồm 2 trường thích hợp khi ion phức là cation giỏi anion.

- nếu như ion phức là cation thì nguyên tử trung trung tâm được đọc như sau: phát âm tên thành phần trung tâm và số La mã để trong lốt ngoặc nhằm chỉ số thoái hóa của nó.

 Ví dụ: Cl3 hexammin coban (III) clorua

 3+ cation hexammin coban (III)

 Cl2 cloro - pentammin coban (III) clorua

 2+ cation cloro - pentammin coban (III)

 Cl2 hexammin crom (II) clorua

 Cl2 cloro - pentaqua coban (III) clorua

 SO4 bis (etilendiamin) đồng (II) sunfat

- nếu ion phức là anion thì nguyên tử trung tâm được hiểu như sau: gọi tên yếu tắc trung trọng tâm thêm hậu tố at cùng số La mã để trong dấu ngoặc nhằm chỉ số lão hóa của nguyên tố.

 Ví dụ: Na2 natri trioxalato platinat (IV)

 K4 kali hexaxiano ferret (II)

 K3 kali hexaxiano ferret (III)

 H axit tetracloro vàng (III)

Lưu ý: nếu phức không hẳn là ion mà lại là trung tính (trung hòa) thì loai phức này được hiểu như sau: đọc tên phối tử có tiền tố chỉ số phối tử, rồi tên yếu tắc trung tâm bao gồm kèm theo số lão hóa (viết bằng chữ số La mã để trong dấu ngoặc).

Ví dụ: dicloro diammin platin (II)

trinitro triammin coban (III)

B. Biện pháp đọc tên những hợp chất hoá học hữu cơ

I. Tên gọi các hợp hóa học hữu cơ thông thường

- Thường để theo bắt đầu tìm ra chúng đôi lúc có phần đuôi để chứng minh hợp chất nhiều loại nào.

 Ví dụ: Axitfomic (axit kiến); olefin (khí dầu); axit axetic (axit giấm), ...

II. Tên gọi những hợp chất hữu cơ hợp lý và theo chuẩn quốc tế

1. Tên gọi hợp lý

+ hotline theo đúng theo chất dễ dàng và đơn giản nhất, những hợp hóa học khác được xem là dẫn xuất của chúng, ở đó nguyên tử H được sửa chữa thay thế bằng các gốc hữu cơ. 

 Ví dụ: CH3 - OH : rượu metylic (cacbinol);

 CH3 - CH2 - OH : rượu etylic (metyl cacbinol)

2. Tên gọi quốc tế

- gọi theo quy mong của Liên đoàn thế giới hoá học triết lý và áp dụng (IUPAC).

a) Tên nơi bắt đầu – chức: tất cả Tên phần gốc_Tên phần định chức.

 Ví dụ: C2H5 – Cl: Etyl clorua; C2H5 – O – CH3: Etyl metyl ete

 Lưu ý: Iso và neo viết liền, sec- và tert- tất cả dấu gạch nối "-"

b) Tên cố thế: Tên thay thế được viết liền, ko viết phương pháp như tên cội chức, phân làm tía phần như sau: thương hiệu phần ráng (có thể ko có) + thương hiệu mạch cacbon chính+(bắt đề xuất có) + tên phần định chức (bắt phải có)

Ví dụ: H3C – CH3: et+an (etan); C2H5 – Cl: clo+et+an (cloetan);

 CH3 – CH=CH – CH3: but-2-en; CH3 – CH(OH) – CH = CH2: but-3-en-2-ol

Chú ý: sản phẩm tự ưu tiên trong mạch như sau:

 -COOH > -CHO > -OH > -NH2 > -C=C > -C≡CH > team thế

Ví dụ: OHC-CHO: etanđial;

 HC≡C-CH2-CH2-C(CH=CH2)=CH-CHO: 3-vinylhept-2-en-6-inal

 OHC-C≡C-CH2-CH2-C(CH=CH2)=CH-CHO: 3-vinyloct-2-en-6-inđial

* lưu ý: Tên số đếm và tên mạch CACBON chính

 TT -- Số đếm -- Mạch CACBON chính

 1 -- Mono -- Met

 2 -- Đi -- Et

 3 -- Tri -- Prop

 4 -- Tetra -- But

 5 -- Penta -- Pent

 6 -- Hexa -- Hex

 7 -- Hepta -- Hept

 8 -- Octa -- Oct

 9 -- Nona -- Non

 10 -- Đeca -- Đec

Cách nhớ: bà bầu Em bắt buộc Bón Phân hóa học Ở kế bên Đồng

2. Tên một số trong những gốc (nhóm) hiđrocacbon hay gặp

a) nơi bắt đầu (nhóm) no ankyl: (từ ankan ít hơn 1H ta được đội ankyl)

CH3-: metyl; CH3-CH2-: etyl; CH3-CH2-CH2-: propyl; CH3-CH(CH3)-: isopropyl; CH32CH2-: butyl; CH3-CH(CH3)-CH2-: isobutyl; CH3-CH2-CH(CH3)-: sec-butyl

(CH3)3C-: tert-butyl; CH3-CH(CH3)-CH2-CH2-: isoamyl

b) nơi bắt đầu (nhóm) không no: CH2=CH-: vinyl; CH2=CH-CH2-: anlyl

c) nơi bắt đầu (nhóm) thơm: C6H5-: phenyl; C6H5-CH2-: benzyl

d) gốc (nhóm) anđehit-xeton: -CHO: fomyl; -CH2-CHO: fomyl metyl; CH3-CO-: axetyl; C6H5CO-: benzoyl